A.  Przypadki nabycia wymagające uzyskania zezwolenia

B. Uzyskiwanie zezwoleń przez przedsiębiorców z Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Unia Europejska, Islandia, Norwegia i Lichtenstein)

C.  Praktyka udzielania zezwoleń

D.  Wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia

Problematyka nabywania nieruchomości przez cudzoziemców uregulowana jest ustawą z dnia 24 marca 1920 roku o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców z późniejszymi zmianami.

Cudzoziemcem w rozumieniu wyżej powołanej ustawy jest:

• osoba fizyczna nie posiadająca obywatelstwa polskiego,
• osoba prawna mająca siedzibę za granicą,
• nie posiadająca osobowości prawnej spółka osób wymienionych w powyższych punktach, mająca siedzibę za granicą, utworzona zgodnie z ustawodawstwem państw obcych,
• osoba prawna i spółka handlowa nie posiadająca osobowości prawnej mająca siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, kontrolowana bezpośrednio lub pośrednio przez osoby lub spółki wymienione w powyższych punktach.

Generalną zasadą jest, iż nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców wymaga zezwolenia wydanego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Wróć...

Zezwolenia wymaga każde nabycie nieruchomości, to znaczy nabycie prawa własności nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, na podstawie zdarzenia prawnego.

Czynnościami wymagającymi zezwolenia są:

• nabycie nieruchomości;
• nabycie lub objęcie udziałów lub akcji w spółce handlowej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będącej właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości

Obowiązek uzyskania zezwolenia istnieje, jeśli poprzez nabycie udziałów w spółce, będącej właścicielem lub wieczystym użytkownikiem nieruchomości, cudzoziemiec przejmuje kontrolę nad nią. Taka konieczność istenieje również wówczas, gdy spółka jest już kontrolowana, a udziały lub akcje nabywa lub obejmuje cudzoziemiec nie będący udziałowcem lub akcjonariuszem spółki. W przypadku spółki handlowej za kontrolowaną uważa się taką spółkę, w której cudzoziemiec lub cudzoziemcy dysponują bezpośrednio lub pośrednio powyżej 50% głosów na zgromadzeniu wspólników lub na walnym zgromadzeniu lub mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu Spółek Handlowych.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji może udzielić cudzoziemcowi zezwolenia na nabycie nieruchomości lub nabycie udziałów lub akcji, jeśli nie występuje prawdopodobieństwo zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, a także gdy wykaże on, że zachodzą okoliczności potwierdzające jego więzi z Rzeczpospolitą Polską.

Przepisy ustawy nie znajdują zastosowania przy przekształceniu spółki oraz przy nabyciu nieruchomości w skutek dziedziczenia ustawowego.

Żadne czynności prawne takie, jak wpisy własności lub użytkowania wieczystego nie mogą zostać podjęte bez przedłożenia zezwolenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jeżeli w zezwoleniu zawarte zostały szczególne warunki należy przedłożyć dowody na ich wypełnienie w formie urzędowych dokumentów.

Nabycie nieruchomości, nabycie lub przejęcie udziałów lub akcji przez cudzoziemca wbrew przepisom niniejszej ustawy jest nieważne.

Wróć...

Od dnia 1 maja 2004 r. generalna zasada, iż nabycie nieruchomości lub udziałów i akcji w spółkach będących właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości przez cudzoziemców wymaga zezwolenia, nie ma zastosowania do obywateli oraz przedsiębiorców posiadających miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Ustawa przewiduje jednak wyjątek. Przedsiębiorcy i obywatele EOG nadal muszą uzyskać zezwolenie w przypadku:

• nabywania nieruchomości  rolnych i  leśnych - przez okres 12 lat od uzyskania przez Polskę członkostwa w UE (czyli do 2 maja 2016 r.).

Uzyskanie przez cudzoziemców z EOG zezwolenia w wyżej wymienionym okresie przejściowym nie będzie jednak wymagane w przypadku:

1. nabycia nieruchomości rolnych położonych:
   • w województwach: dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubuskim, opolskim, pomorskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim - po upływie 7 lat od dnia zawarcia umowy dzierżawy z datą pewną, jeżeli przez ten okres osobiście prowadzili na tej nieruchomości działalność rolniczą oraz legalnie zamieszkiwali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
   • w województwach: lubelskim, łódzkim, małopolskim, mazowieckim, podkarpackim, podlaskim, śląskim, świętokrzyskim - po upływie 3 lat od dnia zawarcia umowy dzierżawy z datą pewną, jeżeli przez ten okres osobiście prowadzili na tej nieruchomości działalność rolniczą oraz legalnie zamieszkiwali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wróć...

Zezwolenie wydaje z upoważnienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - Dyrektor Departamentu Zezwoleń i Koncesji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zezwolenie wydawane jest w formie decyzji administracyjnej na podstawie złożonego w tym względzie wniosku cudzoziemca. W postępowaniu związanym z nabyciem nieruchomości mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać:

1. oznaczenie wnioskodawcy i jego statusu prawnego,
2. oznaczenie nabywanej nieruchomości,
3. oznaczenie zbywcy,
4. określenie formy prawnej nabycia nieruchomości,
5. informację o celu i możliwości nabycia nieruchomości.

Do wniosku cudzoziemiec ubiegający się o wydanie zezwolenia jest zobowiązany dołączyć dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku oraz okoliczności potwierdzające jego więzi z Rzeczypospolitą Polską, a także inne dokumenty umożliwiające ustalenie prawidłowości nabycia nieruchomości.

Wniosek musi być sporządzony w języku polskim; obcojęzyczne załączniki muszą być przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powinien rozpatrzyć wniosek w terminie 2 miesięcy. Zezwolenie nie wiąże zbywcy, a jest tylko przesłanką umożliwiającą nabycie. Nabycie nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego.

Zezwolenie ważne dwa lata od dnia wydania. Obligacyjna umowa nabycia powinna być sporządzona i zawarta z zachowaniem tego terminu.

Cudzoziemiec, który zamierza nabyć nieruchomość, może ubiegać się o przyrzeczenie wydania zezwolenia zwanego promesą. Wniosek wraz z załącznikami o uzyskanie promesy musi spełniać wszystkie wymogi formalno-prawne, takie jak w przypadku występowania o uzyskanie zezwolenia na nabycie nieruchomości.

Promesa jest ważna rok od dnia wydania. W okresie ważności promesy nie można odmówić wydania zezwolenia, chyba, że uległ zmianie stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wróć...

• nabycie samodzielnego lokalu mieszkalnego
• nabycie nieruchomości przez cudzoziemca zamieszkującego w Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 5 lat od udzielenia mu zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich
• nabycie przez cudzoziemca, będącego małżonkiem obywatela polskiego i zamieszkującego w Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 2 lata od udzielenia mu zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, nieruchomości, które w wyniku nabycia stanowić będą wspólność ustawową małżonków
• nabycie przez cudzoziemca nieruchomości, jeżeli w dniu nabycia jest uprawniony do dziedziczenia ustawowego po zbywcy nieruchomości, a zbywca nieruchomości jest jej właścicielem lub wieczystym użytkownikiem co najmniej 5 lat;
• nabycie przez „kontrolowaną osobę prawną”, na jej cele statutowe, nieruchomości niezabudowanych, których łączna powierzchnia w całym kraju nie przekracza 0,4 ha na obszarze miast;
• nabycie nieruchomości przez cudzoziemca, będącego bankiem i jednocześnie wierzycielem hipotecznym, w trybie przejęcia nieruchomości na własność w wyniku bezskutecznej licytacji w postępowaniu egzekucyjnym;
• nabycie lub objęcie przez bank akcji lub udziałów w spółce w związku z dochodzeniem przez ten bank roszczeń wynikających z dokonanych czynności bankowych.

Wróć...

W celu uzyskania dalszych informacji prosimy odwiedzić: www.mswia.gov.pl.

Ostatnia aktualizacja: styczeń 2011