Ochrona własności przemysłowej

  1. Podstawa prawna.
  2. Regulacje PWP dotyczące znaków towarowych.
  3. Ochrona znaku towarowego
  4. Wspólnotowy i międzynarodowy znak towarowy.

1. Podstawa prawna.

Kwestie dotyczące własności przemysłowej w Polsce zostały unormowane w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 roku - Prawo własności przemysłowej (t.j.Dz. U. z 2003 roku, Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) („PWP”).

PWP obejmuje niemalże cały obszar własności przemysłowej, w tym regulacje dotyczące wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, projektów racjonalizatorskich, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych oraz topografii układów scalonych, w tym również dotyczące ich ochrony. Poza jej zakresem pozostają jedynie przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, które zostały unormowane w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 roku, Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.) oraz przepisy regulujące działalność zawodową w zakresie ochrony własności przemysłowej zawarte w ustawie z dnia 11 kwietnia 2001 roku o rzecznikach patentowych (t.j. Dz. U. Nr 155, poz. 925 z późn. zm.).

Do podstawowych funkcji PWP należy stymulowanie rozwoju gospodarczego oraz ochrona interesów i praw twórców. Pierwszą z tych funkcji PWP realizuje w ten sposób, iż przyznając określonym podmiotom czasową wyłączność gospodarczego korzystania z chronionych dóbr, daje im możliwość wykorzystania ich w celach zarobkowych, a przez to zachęca do prac nad innowacjami i do ich finansowania. Realizacja drugiej z wymienionych funkcji następuje poprzez uregulowanie praw twórców dóbr intelektualnych oraz praw i obowiązków podmiotów gospodarczych organizujących prace twórcze i zapewniających niezbędne do tego środki materialne, w szczególności finansowe.

Wróć...


2. Regulacje PWP dotyczące znaków towarowych.

Zgodnie z postanowieniami art. 120 PWP znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. Znakiem towarowym może być, w szczególności:

  1. wyraz,
  2. rysunek,
  3. ornament,
  4. kompozycja kolorystyczna,
  5. forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania,
  6. melodia lub inny sygnał dźwiękowy.

Warto zwrócić uwagę, iż wyliczenie zawarte w PWP ma jedynie charakter przykładowy. Znakiem może być, zatem każde oznaczenie, również nie wymienione w art. 120 PWP, jeżeli nadaje się do odróżniania towarów lub usług. PWP określa enumeratywnie oznaczenia, które nie mogą uzyskać ochrony prawnej pomimo posiadania zdolności odróżniającej.

Znaki towarowe, zgodnie z postanowieniami PWP, podlegają rejestracji w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie. W przypadku braku miejsca zamieszkania lub siedziby na obszarze Polski, strona może działać wyłącznie przez rzecznika patentowego. Przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Polski. Czas trwania prawa ochronnego na znak towarowy wynosi 10 lat od daty zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym RP i może zostać przedłużony dla wszystkich lub części towarów, na kolejne okresy dziesięcioletnie.

Wróć...


3. Ochrona znaku towarowego

Zgodnie z przepisami PWP naruszenie prawa ochronnego na znak towarowy polega na bezprawnym używaniu w obrocie gospodarczym:

  • znaku identycznego do zarejestrowanego znaku towarowego w odniesieniu do identycznych towarów,
  • znaku identycznego lub podobnego do zarejestrowanego znaku towarowego w odniesieniu do towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem towarowym zarejestrowanym,
  • znaku identycznego lub podobnego do renomowanego znaku towarowego, zarejestrowanego w odniesieniu do jakichkolwiek towarów, jeżeli takie używanie może przynieść używającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.

Tym samym, podstawową przesłanką odpowiedzialności z tytułu naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy jest bezprawność działania. Pomimo braku jednolitego ujęcia bezprawności można przyjąć, iż na gruncie PWP naruszenie porządku prawnego należy rozumieć w szerokim znaczeniu obejmującym - poza nakazami i zakazami wynikającymi z obowiązujących przepisów prawa - także dobre obyczaje, czy też zasady współżycia społecznego. Wykazanie tej przesłanki obciąża uprawnionego.

Osoba, której prawo ochronne na znak towarowy zostało naruszone, może żądać:

  • zaniechania naruszania i usunięcia jego skutków,
  • wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści,

    a w razie zawinionego naruszenia prawa ochronnego do znaku towarowego może żądać ponadto
  • naprawienia szkody na zasadach ogólnych; albo
  • zapłaty sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej opłacie licencyjnej albo innego stosownego wynagrodzenia, które w chwili ich dochodzenia byłyby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie ze znaku towarowego,
  • podania do publicznej wiadomości części albo całości orzeczenia lub informacji o orzeczeniu, w sposób i w zakresie określonym przez sąd,
  • zapłaty wynagrodzenia za korzystanie ze znaku towarowego.

Roszczenia z tytułu naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy - jeżeli sprawca działał w dobrej wierze - mogą być dochodzone za okres rozpoczynający się po dniu, w którym Urząd Patentowy ujawnił publicznie informację o zgłoszeniu znaku towarowego. W przypadku wcześniejszego powiadomienia osoby naruszającej prawo o dokonanym zgłoszeniu, roszczenia mogą być dochodzone od daty powiadomienia.


Wróć...


4. Wspólnotowy i międzynarodowy znak towarowy.

W Unii Europejskiej, obok znaków towarowych krajowych, od 1994 roku funkcjonuje również znak wspólnotowy który obecnie normuje Rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 78 z 24.3.2009).

Znak wspólnotowy podlega rejestracji w Urzędzie ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM) w Alicante w Hiszpanii. Ochrona udzielana jest na okres 10 lat z możliwością przedłużenia. Rejestracja wspólnotowego znaku towarowego zapewnia ochronę znaku towarowego na jednakowych zasadach we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej i jest niezależna od systemów krajowych.

Poza ochroną wspólnotową oraz krajową zainteresowany możne uzyskać również ochronę międzynarodową znaku towarowego w trybie Porozumienia Madryckiego z 1891 roku oraz Protokołu do Porozumienia Madryckiego. Na mocy Porozumienia Madryckiego rejestracja międzynarodowa może być dokonana jedynie po uprzedniej rejestracji krajowej znaku na rzecz zgłaszającego w państwie pochodzenia, natomiast na mocy Protokołu do Porozumienia Madryckiego, podstawą ubiegania się o rejestrację międzynarodową jest także zgłoszenie krajowe znaku lub uzyskanie jego rejestracji w kraju pochodzenia. Rejestracja dokonywana jest w Międzynarodowym Biurze Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) w Genewie w Szwajcarii za pośrednictwem Urzędu Patentowego RP działającego jako urząd państwa pochodzenia i – co do zasady - gwarantuje status znaku towarowego krajowego we wszystkich państwach-stronach Porozumienia Madryckiego lub Protokołu do Porozumienia Madryckiego wyznaczonych przez zgłaszającego, które zasadniczo w ciągu 12 miesięcy nie odmówią jego przyznania na swoim terytorium.

Wróć...


(Ostatnia aktualizacja: kwiecień 2014)

Materiał przygotowany i opracowany dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A. przez:

Kancelaria Radców Prawnych Stopczyk & Mikulski

Autorzy: Robert Mikulski, wspólnik, Katarzyna Grzywacka Associate, aplikant radcowski

Dodaj do:    
Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A.
ul. Bagatela 12; 00-585 Warszawa;
Fax: +48 22 334 9889

e-mail dla inwestorów: invest@paiz.gov.pl

godziny pracy: poniedziałek-piątek 9:00-17:00
BIP
NIP: 526-030-01-67; kapitał zakładowy: 9.116.000,00 zł
KRS 0000109815 Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego

webmaster@paiz.gov.pl

Wszystkie prawa zastrzeżone; Wyłączenie odpowiedzialności
Portal PAIiIZ wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie.
Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności. Akceptuję politykę prywatności Portalu zamknij