1. Podstawa prawna.
2. Regulacje PWP dotyczące znaków towarowych.
3. Ochrona znaku towarowego
4. Wspólnotowy i międzynarodowy znak towarowy.

1. Podstawa prawna.

Kwestie dotyczące własności przemysłowej w Polsce zostały unormowane w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 roku - Prawo własności przemysłowej (t.j.Dz. U. z 2003 roku, Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) („PWP”).

PWP obejmuje niemalże cały obszar własności przemysłowej, w tym regulacje dotyczące wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, projektów racjonalizatorskich, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych oraz topografii układów scalonych, w tym również dotyczące ich ochrony. Poza jej zakresem pozostają jedynie przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, które zostały unormowane w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 roku, Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.) oraz przepisy regulujące działalność zawodową w zakresie ochrony własności przemysłowej zawarte w ustawie z dnia 11 kwietnia 2001 roku o rzecznikach patentowych (t.j. Dz. U. Nr 49, poz. 509 z późn. zm.).

PWP należy stymulowanie rozwoju gospodarczego oraz ochrona interesów i praw twórców. Pierwszą z tych funkcji PWP realizuje w ten sposób, iż przyznając określonym podmiotom czasową wyłączność gospodarczego korzystania z chronionych dóbr, daje im możliwość wykorzystania ich w celach zarobkowych, a przez to zachęca do prac nad innowacjami i do ich finansowania. Realizacja drugiej z wymienionych funkcji następuje poprzez uregulowanie praw twórców dóbr intelektualnych oraz praw i obowiązków podmiotów gospodarczych organizujących prace twórcze i zapewniających niezbędne do tego środki materialne, w szczególności finansowe.

Wróć...

2. Regulacje PWP dotyczące znaków towarowych.

Zgodnie z postanowieniami art. 120 PWP znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. Znakiem towarowym może być, w szczególności:

1. wyraz,
2. rysunek,
3. ornament,
4. kompozycja kolorystyczna,
5. forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania,
6. melodia lub inny sygnał dźwiękowy.

Warto zwrócić uwagę, iż wyliczenie zawarte w PWP ma jedynie charakter przykładowy. Znakiem może być, zatem każde oznaczenie, również nie wymienione w art. 120 PWP, jeżeli nadaje się do odróżniania towarów lub usług. PWP określa enumeratywnie oznaczenia, które nie mogą uzyskać ochrony prawnej pomimo posiadania zdolności odróżniającej.

Znaki towarowe, zgodnie z postanowieniami PWP, podlegają rejestracji w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie. W przypadku braku miejsca zamieszkania lub siedziby na obszarze Polski, strona może działać wyłącznie przez rzecznika patentowego. Przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Polski. Czas trwania prawa ochronnego na znak towarowy wynosi 10 lat od daty zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym RP i może zostać przedłużony dla wszystkich lub części towarów, na kolejne okresy dziesięcioletnie.

Wróć...

3. Ochrona znaku towarowego

Zgodnie z przepisami PWP naruszenie prawa ochronnego na znak towarowy polega na bezprawnym używaniu w obrocie gospodarczym:

• znaku identycznego do zarejestrowanego znaku towarowego w odniesieniu do identycznych towarów,
• znaku identycznego lub podobnego do zarejestrowanego znaku towarowego w odniesieniu do towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem towarowym zarejestrowanym,
• znaku identycznego lub podobnego do renomowanego znaku towarowego, zarejestrowanego w odniesieniu do jakichkolwiek towarów, jeżeli takie używanie może przynieść używającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.

Tym samym, podstawową przesłanką odpowiedzialności z tytułu naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy jest bezprawność działania. Pomimo braku jednolitego ujęcia bezprawności można przyjąć, iż na gruncie PWP naruszenie porządku prawnego należy rozumieć w szerokim znaczeniu obejmującym - poza nakazami i zakazami wynikającymi z obowiązujących przepisów prawa - także dobre obyczaje, czy też zasady współżycia społecznego. Wykazanie tej przesłanki obciąża uprawnionego.

Osoba, której prawo ochronne na znak towarowy zostało naruszone, może żądać:

• zaniechania naruszania i usunięcia jego skutków,
• wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści,
  
  a w razie zawinionego naruszenia prawa ochronnego do znaku towarowego może żądać ponadto:
  
• naprawienia szkody na zasadach ogólnych; albo
• zapłaty sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej opłacie licencyjnej albo innego stosownego wynagrodzenia, które w chwili ich dochodzenia byłyby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie ze znaku towarowego,
• podania do publicznej wiadomości części albo całości orzeczenia lub informacji o orzeczeniu, w sposób i w zakresie określonym przez sąd,
• zapłaty wynagrodzenia za korzystanie ze znaku towarowego.

Roszczenia z tytułu naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy - jeżeli sprawca działał w dobrej wierze - mogą być dochodzone za okres rozpoczynający się po dniu, w którym Urząd Patentowy ujawnił publicznie informację o zgłoszeniu znaku towarowego. W przypadku wcześniejszego powiadomienia osoby naruszającej prawo o dokonanym zgłoszeniu, roszczenia mogą być dochodzone od daty powiadomienia.


Wróć...

4. Wspólnotowy i międzynarodowy znak towarowy.

W Unii Europejskiej, obok znaków towarowych krajowych, od 1994 roku funkcjonuje również znak wspólnotowy który obecnie normuje Rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie wspólnotowego znaku towarowego.

Znak wspólnotowy podlega rejestracji w Urzędzie ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM) w Alicante w Hiszpanii. Ochrona udzielana jest na okres 10 lat z możliwością przedłużenia. Rejestracja wspólnotowego znaku towarowego zapewnia ochronę znaku towarowego na jednakowych zasadach we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej i jest niezależna od systemów krajowych.

Poza ochroną wspólnotową oraz krajową zainteresowany możne uzyskać również ochronę międzynarodową znaku towarowego w trybie Porozumienia Madryckiego z 1891 roku oraz Protokołu do Porozumienia Madryckiego. Na mocy Porozumienia Madryckiego rejestracja międzynarodowa może być dokonana jedynie po uprzedniej rejestracji krajowej znaku na rzecz zgłaszającego w państwie pochodzenia, natomiast na mocy Protokołu do Porozumienia Madryckiego, podstawą ubiegania się o rejestrację międzynarodową jest także zgłoszenie krajowe znaku. Rejestracja dokonywana jest w Międzynarodowym Biurze Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) w Genewie w Szwajcarii za pośrednictwem Urzędu Patentowego RP działającego jako urząd państwa pochodzenia i – co do zasady - gwarantuje status znaku towarowego krajowego we wszystkich państwach-stronach Porozumienia Madryckiego lub Protokołu do Porozumienia Madryckiego wyznaczonych przez zgłaszającego, które zasadniczo w ciągu 12 miesięcy nie odmówią jego przyznania na swoim terytorium.

Wróć...

(Ostatnia aktualizacja: luty 2011)

Materiał przygotowany i opracowany dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A. przez:

Kancelaria Radców Prawnych Stopczyk & Mikulski

Autorzy: Przemysław R. Stopczyk, wspólnik, Robert Mikulski, wspólnik.